Her aşamasında tartışma yaratan Sosyal Güvenlik Reformu’nun özellikle sağlık ve çalışma hayatını ilgilendiren kritik maddeleri bugünden itibaren yürürlükte. Sağlık hizmetlerinde herşeyi değiştiren, çalışma hayatını sil baştan düzenleyen reform, bugün doğan bebeklerden emeklilere, çiftçiden postacıya kadar her kesimi ilgilendiriyor. Yeni sistemle 70 milyon Genel Sağlık Sigortası kapsamına alınmış oluyor.

Meclis’te kabul edildikten sonra aşama aşama yürürlüğe girmesi öngörülen yasanın 1 Ekim itibariyle (bugün) yürürlüğe giren uygulamaları şöyle:

Vatansızın, sığınmacının da sağlık güvencesi olacak
Genel Sağlık Sigortası ile tüm vatandaşlar sağlık riskleri ve sağlık harcamaları yönünden güvence altına alınacak. Vatansızlar ve sığınmacılar da dahil herkes Genel Sağlık Sigortası’ndan yararlanacak.

Bağ-Kur’luların sağlık hizmetlerinden yararlanmaları için gerekli olan 240 günlük prim gün sayısı 30 güne indirildi. Böylece çiftçiler ve esnaf, sigortalı olduktan 1 ay sonra sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek. Bağ-Kur’lu 60 günlük prim borcu bulunması halinde bile sağlık yardımlarından yararlanacak.
Diş protez bedelleri, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu’nca tespit edilecek fiyatlar üzerinden karşılanacak.

Borca bakılmayacak
İş kazası, meslek hastalığı, acil haller gibi durumlarda Bağ-Kur’lunun borcu olup olmadığına bakılmaksızın sağlık hizmeti verilecek.
SSK’lıların sağlık hizmetlerinden yararlanması için gerekli olan 90 ve bakmakla yükümlü oldukları için gerekli olan 120 günlük prim gün sayıları 30’a indirildi.
Sağlık hizmetlerinden yararlanılabilmesi için 1 yıl içinde 30 gün prim ödeme şartında, askerlik, grev gibi nedenlerle geçen süreler son 1 yıl hesabında dikkate alınmayacak.
İşten ayrılan sigortalılar, prim borcu olup olmadığına bakılmaksızın 6 ay süreyle sağlık hizmetlerinden yararlanabilirken, bu süre 90 güne düştü.

Kanser tedavisi kapsamda, özel farkı azami yüzde 30
Aşılar, kanser tarama testleri gibi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri de ilk defa sağlık sigortası kapsamına alınarak SGK tarafından karşılanacak.
Özel hastaneler, en çok yüzde 30’a kadar fark  alabilecek. 
Kamuya ait sağlık hizmeti sunucuları sadece otelcilik hizmeti ve istisnai sağlık hizmetlerinden fark ücreti alabilecek, bunun dışındaki sağlık hizmetlerinden fark ücreti alamayacak.
Ayakta tedavilerde 2 YTL katılım payı alınacak.

Özürlünün, şampiyonun sigorta primi devletten
Aile içindeki kişi başı geliri asgari ücretin üçte birinden az olanların, vatansızlar ve sığınmacıların, 65 yaş veya özürlü aylığı, şeref aylığı, vatani hizmet aylığı, terörle mücadele aylığı alanların, harp malullerinin, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından bakılan çocukların, köy korucularının, dünya ve olimpiyat şampiyonlarının Genel Sağlık Sigortası primleri devlet tarafından karşılanacak.

Yeşil kart kalkacak
Sigortalı olmayan veya ailesinde sigortalı bulunmayanlardan, aile içindeki kişi başına geliri; asgari ücretin üçte biri ile asgari ücret arasında olanlar 24 YTL, asgari ücret ile asgari ücretin iki katına kadar olanlar 73 YTL, asgari ücretin iki katından fazla olanlar 146 YTL ödeyerek sağlık hizmetlerinden istisnasız yararlanabilecek.
Yeşil Kart uygulaması 2 yıl sonra kaldırılacak.
Kısmi süreli çalışan işçiler ay içinde 30 günden eksik Genel Sağlık Sigortası primini kendisi, yoksulluğunu kanıtlarsa devlet ödeyecek.

18 yaşından küçük herkes kayıtsız şartsız sigortalı
18 yaşından küçükler, herhangi bir şart aranmaksızın sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek. Bu kapsamdakiler, 18 yaşından sonra ise kendi adlarına veya anne-babaları üzerinden Genel Sağlık Sigortası kapsamında olmaya devam edecek.

Bugünden sonra 18 yaşını dolduran kız çocukları anne-babalarının sağlık yardımından yararlanamayacak. Ancak, halen 18 yaşından büyük olup anne-babasının sigortalılığı nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanmakta olanların, çalışma ve evlenme gibi hallerle durumları değişmezse bu hakları sürecek.
Bağ-Kur’lu hastanın yol ve refakatçi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacak. Eski uygulamada, sadece SSK ve Emekli Sandığı mensuplarının yol ve refakatçi giderleri kurumca karşılanıyordu. 

Yurt içinde yapılamayan tetkikler yurt dışında yapılabilecek.

Çalışma hayatı sil baştan
SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı devri kapandı
Bundan böyle SSK’lılar 4/a’lı, Bağ-Kur’lular 4/b’li ve Emekli Sandığı iştirakçileri 4/c’li olarak anılacak.
Bağ-Kur’lular, iş kazası ve meslek hastalığı ile analık halinde ayakta tedavilerde günlük kazancının üçte ikisi, yatarak tedavide ise yarısı oranında geçici iş göremezlik ödeneği alabilecek.
Tarım Bağ-Kur’luları ve köy muhtarlarına 15 günlük prim karşılığı 30 günlük hizmet kazanma olanağı sağlanacak. 15 günlük esas alınan prim tutarı, her yıl bir gün artırılarak 15 yıl sonra 30 gün üzerinden prim alınacak.

Bağ-Kur’lular yüzde 20 sağlık, yüzde 20 sigorta primi ödemekteyken, yeni dönemde toplamda yüzde 40 olan prim oranı yüzde 33,5’e indirilecek.
Cenaze yardımı, emzirme ve evlenme ödeneği almayan Bağ-Kur’lulara, bugünden itibaren cenaze yardımı, cenaze ödeneği ile evlenecek hak sahibi yetim kız çocuklarına aylığının 2 yıllık tutarı evlenme ödeneği verilecek.

Kadın sigortalılar, doğumdan sonra işten ayrılmış olmaları ve çocuğun yaşaması şartıyla en fazla 2 defa azami 4 yıllık süreyi borçlanabilecek.
Emekli Sandığı iştirakçilerinin eş ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanabilmesi için en az 10 yıllık hizmet şartı aranırken, yeni dönemde 5 yıl ve daha fazla hizmeti olan iştirakçinin ölümü durumunda hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanacak.

Askerlik borçlanmasında koşullar ağırlaştı
Askerlik borçlanmasının koşulları bugünden itiraben ağırlaşacak. Mevcut uygulamada askerlik borçlanması için borçlanılacak her bir ay için asgari ücretin yüzde 20’si tutarında ödeme yapılması gerekiyorken, bugünden sonra bu oran yüzde 32’ye yükselecek. 

Ayrıca borçlanma miktarının ödenmesine ilişkin sürede kısaltılacak. Mevcut uygulamada ödemeler 6 aya kadar taksitle yapılabilirken, yeni uygulamada ödeme süresi 1 ayla sınırlı olacak.

Dileyen ‘isteğe bağlı sigortalı’ olacak
İsteğe bağlı sigortalılık uygulamasında da değişikliğe gidilecek. Eski uygulamada, isteğe bağlı sigortalı olabilmek için SSK’da bin 1080 gün (3 yıl), Emekli Sandığı’nda 3 bin 600 gün (10 yıl) çalışmış olmak gerekiyordu. Ayrıca emekli olana kadar da sağlık hizmetlerinden yararlanılamıyordu. Yeni düzenlemeyle isteğe bağlı sigortalı olabilmek için gerekli olan çalışma şartı kaldırılıyor. Artık dileyen, isteğe bağlı sigortalı olabilecek ve sigortalı olduğu sürece sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek. Bu düzenlemeyle, part-time (kısmi zamanlı) çalışanlar ile usta öğreticilere de ay içinde eksik kalan günlerini isteğe bağlı olarak tamamlayabilecek.

Sendikacının primi zorunlu
1 Ekim’den itibaren isteğe bağlı sigorta primi ödeyenlerin ve yeni ödemeye başlayacakların prim ödedikleri süreler, Bağ-Kur sigortalılığından sayılacak. İsteğe bağlı sigorta primi ödeyenler açısından, emekli olmak için gerekli prim gün sayısının artmasını gündeme getirecek.
Sendika ve konfederasyonların başkan ve yönetim kurulu üyelerinin zorunlu sigortalı sayılması nedeniyle bu kişiler için de prim ödenecek.

Gazetecinin, gemicinin ‘yıpranma zammı’ kalktı
Halen çalışmakta olan tüm sigortalıları kapsayacak şekilde, iş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle yüzde 25 ve daha yukarı oranda sakat kalan işçilere bağlanan gelirlere uygulanmakta olan alt sınır kalktı. Böylece 1 Ekim’den sonra sakat kalan işçiye ödenecek gelir, 1 Ekim’den önce ödenen miktarın önemli oranda gerisinde kalacak.
Gazeteciler, matbaa işçileri, gemi adamları, uçuş personeli, kaynakçı, şeker sanayi çalışanları, posta dağıtıcısı gibi meslek gruplarının “yıpranma hakkı” olarak bilinen fiili hizmet süresi zammı kaldırıldı.

Kamuda çalışan işçilere yapılan ilave ödemelerden de prim kesintisi yapılacak, diğer ödemeler de prime tabi olabilecek.

Ölüm aylığı oranı düşürüldü
Çalışan ya da kurumdan aylık alan çocuksuz dul eşe bağlanacak ölüm aylığı oranı yüzde 75’ten yüzde 50’ye düşecek. İşçiler için malullük ve ölüm aylığını hak etmek için 5 yıllık sigortalılık süresini doldurmak ve 900 gün prim ödemiş olmak şartı, halen çalışanları da kapsayacak şekilde 10 yıllık sigortalılık süresini tamamlamış ve bin 800 gün prim ödemiş olma şeklinde yeniden düzenlenecek.

Mevcut uygulamada, kocanın, ölüm aylığı için gerekli prim gün sayısına sahip olmaması durumunda, eşi askerlik hizmetini borçlanabilirken, 1 Ekim’den sonra askerlik borçlanmasıyla ölüm aylığı bağlama durumu ortadan kaldırıldı.
Malullük aylığı için daha önce en az yüzde 66 çalışma gücü kaybı aranırken, yeni dönemde bu oran yüzde 60’a indirildi.

İşveren primi indirildi
1945, 1950, 1970’lerdeki yasaları ortadan kaldıran yeni düzenlemenin bugün yürürlüğe girecek bir başka uygulaması da işveren primlerindeki indirimi içeriyor.
İşverenlerin çalıştırdıkları işçilerle ilgili olarak ödeyeceği işveren sigorta primleri bugünden itibaren yüzde 25 indirimli olacak. İşverenler yanlarında çalıştırdıkları işçinin sigorta primini eskiye oranla yüzde 25 daha az ödeyecek.

Sosyal Güvenlik Kurumu, ekimde yürürlüğe girecek olan sosyal güvenlik reformu düzenlemelerinin uygulamasına açıklık getirdi

AKP’nin halka bayram hediyesi SSGSS
Ercan Karakaya

Toplumun tüm itirazlarına rağmen bugün yürürlüğe giren SSGSS ile paran kadar sağlık hizmeti dönemi resmen başlıyor

Toplumun önemli bir bölümünün itirazlarına rağmen bugün yürürlüğe giren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SSGSS) ile sosyal güvenlik alanında yeni bir döneme giriliyor. Emeklilik yaşından, prim ödeme gün sayısına, sağlık alanında getirdiği değişikliklerle bir çok şeyi değiştirecek olan yasa, çalışma hayatında da bir çok yeniliği beraberinde getirecek. SSGSS’nin uygulamaya girmesiyle AKP’nin halka bayram hediyesi, geleceğin karartılması oldu. Dr. Osman Öztürk bugün yürürlüğe giren yasayla ilgili sorularımızı yanıtladı.

Öncelikle bu yasa söylendiği gibi tüm toplumu kapsıyor mu?
Genel Sağlık Sigortası (GSS) isminden de anlaşılacağı gibi tüm toplumu kapsayacak bir sağlık sigorta sistemi olarak anlaşılıyor. Yasaya da baktığımız zaman tanım açısından gerçekten bütün nüfusu kapsıyor. Çalışanları, işverenleri, bağımsız çalışanları, kendisi prim ödeyenleri, Türkiye’de bir yıldan fazla ikamet eden yabancıları bile kapsıyor tanıma göre. Yasaya göre vatani görevini yapan er ve erbaşlarla, yabancı ülkede sigortalı olanlar veya Türkiye’de bir yıldan daha az süredir bulunanlar GSS’nin dışında kalacak. Diğerleri GSS’li olacak. Ama yasayı biraz daha derinden ve analitik okumaya başladığımızda işsizlerin işsizlik sigortası tarafından primi ödenecek deniyor ama işsizlik sigortasından yararlanamayan işsizler ne olacak bunun karşılığı yok. Türkiye’deki işsizlerin çoğu işsizlik sigortasından yararlanamıyor. Kayıt dışı çalışanlar, enformen sektörlerde çalışanlar nasıl GSS’li olacak diye baktığımızda bunların da aslında kapsama giremeyeceğini görüyoruz. Primini ödeyemeyen esnaflar, çiftçiler nasıl yararlanacak diye baktığımız da onların da aslında GSS dışında kalacağını görüyoruz. Son zamanlarda güncel olan, eskisinden farklı olarak 18 yaşını dolduran bekar kız çocukları eğer çalışmıyorlarsa (Eskiden yaşam boyuda olsa annelerinin babalarının sigortasından yararlanabiliyorlardı) GSS’den faydalanamayacaklar. Bu biçimiyle baktığımız zaman GSS’nin daha baştan kendi iddiasını yani genel olma, tüm toplumu kapsama iddiasını gerçekleştirmesi pek mümkün gözükmüyor. Onun için bunun adı Genel Sağlık Sigortası mı yoksa ‘Sınırlı Sağlık Sigortası mı’ hep birlikte göreceğiz.

Yasayı incelediğimiz zaman belirli maddelerin arasına sıkıştırılmış ‘İstisnai sağlık hizmetleri’ ‘otelcilik hizmetleri’ gibi tanımlamalar görüyoruz. Bunlar ne anlama geliyor?
Bu yasanın en önemli bölümü zaten az önce bahsettiğim tanım bölümleri değil. Tanımda kapsam ve içerik açısından özel bir sıkıntı yok. Düzgün uygulanırsa bütün hizmetleri verirsiniz. Kapsayacağı nüfus açısından sorun var ama onu da başka yollardan halledebilirsiniz fakat bu yasayla birlikte şimdiye kadar Türkiye’de sosyal güvenlik mevzuatında hiç olmayan bir takım ödemeler geldi. Sigortalıların şimdiye kadar parasız aldıkları bir takım hizmetler için artık para ödemesi gerekiyor. Bunların bir tanesi öğretim üyesi farkı. Öğretim üyesine şu anda da ücret ödeniyor ama o daha farklı koşullardaydı, şimdi sigorta mevzuatına girdi. Standardın üzerindeki otelcilik hizmetleri için belirlenen fiyatın üç katına kadar ücret istenecek ve bunlar az rakamlar olmayacak ve bütün vatandaşlardan istenecek. Otelcilik hizmeti nedir diye bakıyoruz, temizlik midir? Temizlik için hastanelerde standart olamaz herkesin odası temiz olmalı. Isıtma mı? Parasız hastanın odasının ısıtmasını kesmek olmaz. Yemek herkesin odasına getirilir. Belki burada olacak değişiklikler. Parasını ödeyemeyen kuru fasulye-pilav parayı veren portakallı ördek yiyecek. Çocuklar için nasıl olacak bunu tahmin etmek istemiyorum. Fakirin çocuğunun menüsü zenginin çocuğunun menüsü. Daha önemlisi kalacağınız odanın yatak sayısı. Eğer yetkililer ‘ben 4 kişinin kaldığı odanın parasını öderim, 2 kişinin, 1 kişinin kaldığı odanın parasını ödemem derse vatandaş çok para ödemek zorunda kalacak. İnsan vicdanını rahatsız edecek şeyler bunlar. Deniyor ki lüks hizmet istiyorsa karşılığını versin. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı hastaneye düşmüş dertleri var. Yardımı muhtaç tek kişilik bir odada kalması çok insani bir şey zaten o da mümkünse olur. Şimdiye kadar vardı bu daha fazla ihtiyacı olan, ameliyattan çıkan hastayı tek kişilik odaya koyardınız rahat olsun diye. Şimdi bunun normal bir talep olmadığı paran varsa bu hizmeti alabileceğin söyleniyor. Yine yasayla getirilen ‘istisnai sağlık hizmetlerinde’ yüzde 300’e kadar para alabilecek özel hastaneler. Nedir bu diye bakıyorsunuz; hayati tehlikesi olmayan ve alternatifi bulunan sağlık hizmeti diyor. Tıpta hiç okumadık böyle bir şey bize böyle bir şey öğretmediler. Nasıl yorumlanacak bilemiyoruz. Bir çok şey bu şeyin içine sokulabilir. Hangi hastalığın hayati olup olmadığını bilemezsiniz, diş apsesinden, nezleden insanlar ölebiliyor. O yüzden istismara çok açık bir şey. Bunu kullanarak da vatandaştan bir sürü para alacaklar. Bakanın ve bürokratların verdiği bir iki örnek var; safra kesesi ameliyatı eğer kapalı olursa para ödersin. Bir hekim olarak isyan edesim geliyor. Hasta bana gelecek diyeceğim ki; ‘Şu kadar para yatırırsan acısız kanamasız kapalı usul ameliyat ederim. Yarın çıkarsın, bir hafta sonra da istediğin gibi gezersin. Parayı yatıramazsan o zaman yukardan aşağı karnını keserim, 1 hafta yatarsın, 4 haftada evde yatarsın’ yani bu nasıl bir mantık anlayamıyorum. Bu AKP usulü bir şey herhalde ‘kes boşalt’. Böyle bir şey olmaz bu da çok gayri insani bir şey. Özel hastanelerde keza istisnai olsun olmasın bütün sağlık hizmetlerinden ek bir para alınacak. Bu da ilginç aslında. 2006’da çıkan yasa da yoktu, 2008’de konuldu. Ama yasanın propagandasını ‘hiçbir hak kaybı oymayacak’ diye yapmışlardı. Her yerde ‘vatandaş beş kuruş ödemeyecek’ dediler. Şimdi belirlenen ücretin yüzde 100’ü kadar para alabilecekler. Buna bir takım filtreler getirdiler. Tavanı Bakanlar Kurulu belirleyecek. Bu sene yüzde 30 belirlediler. İki ay sora bir genelgeyle tavanı en yükseğe çekebilirler. Özel sağlık sektörü Türkiye’de çok gelişti. Anadolu’da illerin hepsinde bir çok özel hastane kuruldu ve devlet hastanesinde verilmeyen bir çok hizmet özelde veriliyor ve hasta mecbur olarak özele gitmek zorunda kalıyor. Devlet hastanesinde o uzmanlık dalı yok ya da ameliyat yapılmıyor. Ya kalkıp İstanbul’a geleceksiniz ya da özele gideceksiniz o zamanda yüzde 100’e kadar para alınacak. Bunlar bugüne kadar olmayan ödeme biçimleriydi. Bu bakımdan bakınca hastalar için yük ve ek harcamalar yapılacak bir döneme giriliyor. Ödeyemeyenlerin ne yapacağı ise bilinmiyor. Göründüğü gibi hasta bir kısım sağlık hizmetini alamayacak bir kısmını da çok kötü koşullarda alacak. Daha önce bu ek ücret yoktu. Bakanlar Kurulu yüzde 30’da kısıtladı ancak özel hastaneler bu oranın yükseltilmesini istiyor ve yoksa ‘vatandaş iyi hizmet alamaz’ diyor. Bu nasıl bir şey? Sağlıkta kaliteli kalitesiz hizmet tartışması olabilir mi, bu mümkün mü? Ben bir hekim olarak bana gelen vatandaş para ödemedi diye ona kalitesiz hizmet verebilir miyim? Bu en büyük hekimlik suçudur. Parası hiç olmayana sağlık hizmeti vermemek anlamına geliyor bu.

1 Ekim’den sonra hastane kapılarında kimsenin kalmayacağı, parasını ödemedi diye kimsenin hastanede rehin kalmadığı bir dönem mi başlıyor yoksa bunlar daha da yaygınlaşacak mı?
Ağustos sonunda GSS ile ilgili bir yönetmelik yayınlandı. Kanuna yönetmeliğe bakıyorsunuz uygulama konusunda ayrıntılı bir tanım yok. Şimdi tebliğ çıkacak orada göreceğiz. O yüzden ayrıntı düzenleme önemli olan. Onlar hala belirsiz. Ama gözüktüğü kadarıyla 1 Ekim’den sonra her şeyin kötüye gideceğini yada iyiye gideceğini söyleyemeyiz. Ama daha uzun sürede baktığımızda herkes her istediği sağlık hizmetini almayacak. Şimdi rehin kalma diye bir şey olmayacak çünkü hastaneye giremeyecek. Çünkü girişte bakılacak primi ödenmiş mi, prim borcu var mı ona göre alınacak. Asıl sıkıntı GSS’nin kendi iddialarını gerçekleştirecek gibi gözükmüyor. 60 yıldır bu ülkede sağlıkta sorunları çözülecek deniyor. Bu hükümette bunu söyledi. Her şey düzelecek dedi. Şimdi göreceğiz ama benim gördüğüm kadarıyla hiçbir şey düzelmeyecek. Tersine bahsettiğim ilave ücretle sınırlamaları yaşayacağız. Muhtemelen yüzde 30 katılım payı yerel seçimlerden sonra yukarı çekilecek.

Son olarak anlattıklarınız üzerinden bu yasa kimin yasası diyebiliriz?
En temel olarak yasanın mantığında şöyle bir sıkıntı var. Türkiye’de daha önceden sosyal güvenlik kurumları sağlık hizmetlerini iki biçimde veriyordu. SSK kendi hizmetlerini veriyordu. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur çok ihtiyaç duyduğu hallerde özel hastanelerden hizmet alıyordu ama genel olarak devlet hastaneleri ve üniversite hastanelerinden hizmet alıyordu. Bu nedenle sigortalar kamu sağlık kurumlarını muhatap alıyorlardı. Bu yasaya göre kamu ve özel sağlık sektörü eşit duruma geldi. Ortada bir havuz var ve herkesin primiyle ve katılım payıyla doluyor ve kamu hastanesi de özel hastane de o havuzdan hizmet vererek parasını alıyor.

Aslında yarış başladı. Piyasa koşullarında kamu ve özel arasındaki yarışın sonucu bellidir. Kamu sektörünün piyasa koşullarında yarışmayı kazanma şansı o bildik hikayedeki kaplumbağanın şansı kadar bile değildir. Ortada o kadar büyük para varken tavşan uyumaz. Özel sağlık sektörü kendi politikalarıyla daha öne geçecek daha da büyüyecek. Bu koşullarda kamu daha da gerileyecek. Vatandaş artık özel sağlık sektörünün karşısında yalnız başına kalacak. Bunu hep birlikte yaşayacağız. Bu işlerden kârlı çıkan özel sağlık şirketleri olacak.
Zaten yasa çıkmadan önce de AKP’nin 6 yıllık iktidarında özel sağlık sektörü 80 yılda bu kadar hızlı gelişmemişti. 80 yıldaki gelişmeyi 2’ye katladı. Bunların içinde kim daha çok kazanıyor iktidara yakın olan kazanıyor. Bunun gerçek kazananı ilaç şirketleri, çünkü yasa ilaç tüketimini artıracak. Türkiye’de giderek yabancı ortaklara giren özel sağlık sektörü kazançlı çıkacak. Muhtemelen bir süre sonra bu özel hastaneler zincirler kurup yabancı ortaklıklar kuracaklar. Hekimlikle ilgisi olmayan yatırımcı, girişimci; nalburluğu, inşaatçılığı bırakıp özel hastane açtılar. Tek kazanan onlar olacak. (İstanbul/EVRENSEL)

Asgari ücretin üçte biri geliri olana yeşil kart yok
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ekim başında yürürlüğe girecek Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’na açıklık getirmek için 15 tebliğ yayınladı.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ekim başında yürürlüğe girecek Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’na açıklık getirmek için 15 tebliğ yayınladı.
Buna göre genel sağlık sigortalısı sayılanlar, sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı olacak ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmiş sayılacak.

Yeşil karttan ancak asgari ücretin üçte birinden az olanlar yararlanabilecek. Bu hüküm, yasanın yürürlüğe gireceği 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde uygulanmayacak.
İş kazası veya meslek hastalığının, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmesi durumunda, işveren kuruma karşı sorumlu hale gelecek.

Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli sayılacak, ancak işverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınacak. Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumu olarak tanımlanıyor.

Tebliğler arasında “hizmet borçlanması” kapsamında olan süreler de belirlendi: Kadınlar için doğumdan sonra geçen iki yıllık süre, askerlik, doktora ve uzmanlıkta geçen süreler, kamuda aylıksız izinler, avukatlık stajı, kamuda görevindeyken tutuklanan ve dava sonucunda beraat edenlerin geçirdiği süre, grev ve lokavtta geçen süreler, hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri, seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi izleyen ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler.

Şartlarla dolu
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için da 18 yaşını doldurmuş olma, yasaya tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmama veya bir hizmet akdi ile sigortalı olarak çalışmakla birlikte, ay içinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmama, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olma koşulları aranacak. SSGSS ile bankalar ve kamu idareleri ile diğer kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme ve buna dayanarak işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin kuruma bildirilmesi yükümlülüğü de düzenleniyor. (Ankara/ANKA)